Qazirgi kúni elimizdiń barlyq aımaqtarynda 3D-prıntıng, onlaın-saýda, mobıldi bankıng, sıfrly qyzmet kórsetý sekildi jańa zamanǵa laıyqty tehnologııalardy adam turmysyn jeńildetýge qoldaný mindeti turǵanda odan densaýlyq saqtaý salasynyń da shettep qalmaıtyny túsinikti. Keshe Premer-Mınıstrdiń orynbasary Asqar Jumaǵalıevtiń qatysýymen medısınany sıfrlandyrý jóninde semınar-keńes ótti.
Otyrys barysynda málim bolǵandaı, qazirgi tańda elimiz boıynsha memlekettik tapsyryspen jumys isteıtin 900-den astam medısınalyq uıym sıfrlandyrýǵa kóshý aıasynda naýqas týraly jazba júrgizýde qaǵazsyz formatqa kóshýi tıis. Respýblıkalyq elektrondy densaýlyq saqtaý ortalyǵynyń bas dırektory Oljas Ábishevtiń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta dárigerler bir derekti 3 retten jazýǵa májbúr, aldymen qaǵazǵa túsiredi, odan densaýlyq saqtaýdyń aqparattyq júıelerine jáne densaýlyq mekemesiniń ishki aqparattyq júıesine engizip, qyrýar ýaqytyn ketiredi. Al sıfrly júıe qoldanylsa, munyń bárinen arylyp, tipti jańadan jumysqa kelgen dárigerdiń ózi aldyna kelgen pasıenttiń aýrý tarıhyn surastyryp otyrmaıdy.
Barlyq málimetti ınternet arqyly JSN men sıfrly qoltańba boıynsha Qazaqstannyń kez kelgen núktesinde, tipti shet memlekette de alýǵa bolady. «Qazir tórt óńirde qanatqaqty joba retinde qaǵaz túrindegi esep úlgisin alyp tastadyq. Jeke medısınalyq aqparattyq júıelermen ıntegrasııa júrgizdik. Dáriger bir ret qana derekterdi engizedi, bul «bir tereze» arqyly densaýlyq saqtaýdyń aqparattyq júıesine avtomatty túrde túsip otyrady», dep atap ótti O. Ábishev.
Ortalyq basshysynyń aıtýynsha, 2018 jyldyń sońyna deıin barlyq uıymdar naýqas týraly jazba júrgizýde qaǵazsyz formatqa kóshýi pasıentpen birge ambýlatorııalyq karta, dáriger joldamasyn jáne dáriler tizimin alyp júrý qajettiligin joıady.
Árıne ómirdi sapaly deńgeıge kóteretin jańa tehnologııalardy paıdalanýdan kim qashsyn?! Alaıda elimiz boıynsha áli de ınternet túgil, qarapaıym baılanyspen, qajetti dáriger mamandarmen, aspap-quraldarmen jabdyqtalǵan jibi túzý densaýlyq saqtaý oryndarymen qamtylmaǵan qanshama eldi mekender bar? Degenmen Úkimet bul máseleler boıynsha naqty qadamdar oılastyrǵan eken. Jyl sońyna deıin medısınalyq uıymdar kompıýtermen jabdyqtalyp, aqparattyq júıelermen qamtamasyz etiledi. Biraq shalǵaı aýyldarda ornalasqan medısınalyq jáne feldsherlik pýnktterdi ınternet jelisine qosýda birqatar qıyndyqtar barlyǵy aıtyldy. Bul máseleni «Qazaqtelekommen birlese sheshýdi kózdep otyrmyz. Josparǵa sáıkes, 2020 jylǵa deıin barlyq medısınalyq jáne feldsherlik pýnktter, ásirese OQO, SQO, ShQO aýyldary ınternet jelisine qosylady. Qazir óńirlerdi eseptep jatyrmyz», dedi ortalyq basshysy.
Sonymen birge otyrysta pasıenttiń óz densaýlyǵy týraly derekti dárigerge úıden shyqpaı-aq, mobıldi qosymsha arqyly jiberý máselesi sóz boldy. Bul sozylmaly aýrýmen aýyratyndar úshin óte tıimdi bolmaq. Jáne emdeýmen qatar saýyqtyrýdy júrgizýde de sıfrly medısına kómegi aıtarlyqtaı ekeni áńgimelendi. Odan bólek, qaǵaz kartalar boıynsha jumystardyń eki kezeńde júrgiziletini habarlandy. «Bıyldan bastap, naýqastardy tolyq sıfrly formatta qabyldaýdy bastaımyz. Ekinshiden, qaǵazda jazylǵan derekterdi sıfrlandyramyz.
Árıne derekterdi 100 prosent sıfrlandyrý múmkin emes. Keı jaǵdaılarda qaǵaz eskirgen, keı tusynda dárigerlerdiń jazýy túsiniksiz. Sýretke túsirý ońaı, al mátindi mashına oqı alatyndaı etip ajyratý qıyn. Bul baǵyt boıynsha da jumysty bastadyq. Jyl sońyna deıin qandaı da bir sheshim qabyldanady. Taǵaıyndaýlardy joǵaltyp almaý úshin birneshe nusqany ázirledik, skanerleýdi de, jazba jumystaryn da qatar júrgizip jatyrmyz», deıdi mamandar.
Anar TО́LEÝHANQYZY, «Egemen Qazaqstan»